หากคุณกำลังมองหางานในสายสุขภาพ หรือกำลังค้นหาผู้ดูแลสำหรับสมาชิกในครอบครัว เชื่อว่าคุณอาจเคยเห็นคำว่า RN, PN, NA และ Caregiver ปรากฏอยู่ในประกาศรับสมัครงานหรือโปรไฟล์ผู้ดูแลอยู่บ่อยครั้ง แต่หลายคนยังสับสนว่าตัวย่อเหล่านี้หมายถึงอะไร และแต่ละตำแหน่งมีหน้าที่แตกต่างกันอย่างไร

หนึ่งในคำที่ถูกค้นหาบ่อยคือ “PN คืออะไร” เพราะหลายคนเข้าใจว่า PN คือพยาบาลวิชาชีพ แต่ในความเป็นจริงแล้ว PN มีบทบาทและขอบเขตการทำงานที่แตกต่างจาก RN (Registered Nurse) อย่างชัดเจน แม้ว่าจะทำงานร่วมกันในโรงพยาบาล คลินิก หรือศูนย์ดูแลผู้สูงอายุก็ตาม

ในยุคที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ความต้องการบุคลากรด้านการดูแลสุขภาพเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นโรงพยาบาล ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ หรือบริการดูแลผู้ป่วยที่บ้าน (Home Care) ส่งผลให้ตำแหน่ง ผู้ช่วยพยาบาล (Practical Nurse: PN) กลายเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่ได้รับความสนใจ ทั้งจากผู้ที่ต้องการเริ่มต้นทำงานในสายสุขภาพ และจากครอบครัวที่กำลังมองหาผู้ดูแลที่มีพื้นฐานด้านการพยาบาล

บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักว่า PN คืออะไร มีหน้าที่อะไร เรียนอะไรบ้าง ทำงานที่ไหนได้ เงินเดือนเท่าไร และแตกต่างจาก RN, NA และ Caregiver อย่างไร เพื่อช่วยให้ทั้งผู้สมัครงานและผู้ว่าจ้างสามารถเลือกบุคลากรได้ตรงกับความต้องการมากที่สุด

PN คืออะไร?

PN (Practical Nurse) หรือ ผู้ช่วยพยาบาล คือ บุคลากรทางการแพทย์ที่ผ่านการอบรมหรือศึกษาหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล ทำหน้าที่ช่วยเหลือพยาบาลวิชาชีพ (RN) ในการดูแลผู้ป่วย ทั้งในด้านกิจวัตรประจำวัน การเตรียมอุปกรณ์ การสังเกตอาการเบื้องต้น และการดูแลความสะอาดของผู้ป่วย

แม้ PN จะทำงานใกล้ชิดกับผู้ป่วย แต่ขอบเขตการปฏิบัติงานจะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของพยาบาลวิชาชีพหรือบุคลากรทางการแพทย์ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ

หลายคนมักเข้าใจผิดว่า PN สามารถทำหน้าที่เช่นเดียวกับ RN ได้ทั้งหมด แต่ในความเป็นจริง กฎหมายและมาตรฐานวิชาชีพกำหนดขอบเขตหน้าที่ของผู้ช่วยพยาบาลไว้อย่างชัดเจน เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยและคุณภาพของการรักษาพยาบาล

ดังนั้น หากเห็นประกาศรับสมัครงานที่ระบุว่า “รับ PN” นั่นหมายถึงนายจ้างกำลังมองหาผู้ที่มีพื้นฐานด้านการดูแลผู้ป่วยและสามารถทำงานร่วมกับทีมพยาบาลได้ ไม่ใช่พยาบาลวิชาชีพโดยตรง

PN มีหน้าที่อะไรบ้าง?

หลายคนอาจคิดว่าหน้าที่ของผู้ช่วยพยาบาลคือการช่วยงานทั่วไปเพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริง PN เป็นบุคลากรที่มีบทบาทสำคัญในการดูแลผู้ป่วยตลอดทั้งวัน โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ต้องการความช่วยเหลือในการใช้ชีวิตประจำวัน

หน้าที่ของ PN อาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามสถานที่ทำงาน แต่โดยทั่วไปจะครอบคลุมงานดังต่อไปนี้

• ดูแลกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วย เช่น อาบน้ำ แต่งตัว และเปลี่ยนเสื้อผ้า
• ช่วยป้อนอาหารและน้ำ
• วัดสัญญาณชีพ เช่น ความดันโลหิต ชีพจร อุณหภูมิร่างกาย และอัตราการหายใจ
• ช่วยเคลื่อนย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปยังรถเข็น
• เปลี่ยนท่านอนเพื่อลดความเสี่ยงการเกิดแผลกดทับ
• ดูแลความสะอาดของเตียงและอุปกรณ์
• เตรียมอุปกรณ์สำหรับการรักษาหรือหัตถการ
• บันทึกอาการเบื้องต้นและรายงานให้พยาบาลวิชาชีพทราบ
• ให้กำลังใจและดูแลด้านจิตใจของผู้ป่วย

สำหรับผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองได้น้อย PN ถือเป็นกำลังสำคัญที่ช่วยให้การดูแลเป็นไปอย่างต่อเนื่อง เพราะเป็นผู้ที่อยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยมากที่สุดในแต่ละวัน

อย่างไรก็ตาม งานบางประเภท เช่น การวินิจฉัยโรค การให้ยา การฉีดยา หรือการตัดสินใจด้านการรักษา ยังคงเป็นหน้าที่ของแพทย์หรือพยาบาลวิชาชีพตามกฎหมาย

PN สามารถทำงานที่ไหนได้บ้าง?

ด้วยประสบการณ์ด้านการดูแลผู้ป่วย ทำให้ผู้ช่วยพยาบาลสามารถทำงานได้หลากหลายกว่าที่หลายคนคิด ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะในโรงพยาบาลเท่านั้น

ปัจจุบันหน่วยงานที่เปิดรับ PN มีทั้งภาครัฐและเอกชน โดยเฉพาะธุรกิจด้านการดูแลผู้สูงอายุที่กำลังเติบโตอย่างต่อเนื่อง

สถานที่ทำงานที่พบได้บ่อย ได้แก่

• โรงพยาบาลรัฐบาล
• โรงพยาบาลเอกชน
• คลินิกเฉพาะทาง
• ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ (Nursing Home)
• ศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วย
• ศูนย์ดูแลผู้ป่วยระยะยาว (Long-Term Care)
• บริการดูแลผู้ป่วยที่บ้าน (Home Care)
• บริษัทให้บริการ Caregiver
• หน่วยงานด้านสาธารณสุข

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา งาน Home Care ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมาก เพราะหลายครอบครัวเลือกให้ผู้สูงอายุพักรักษาตัวที่บ้านมากกว่าการอยู่โรงพยาบาล ส่งผลให้ความต้องการ PN ที่สามารถเดินทางไปดูแลผู้ป่วยตามบ้านเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

นอกจากการทำงานประจำแล้ว ผู้ช่วยพยาบาลบางคนยังเลือกรับงานแบบรายวัน รายสัปดาห์ หรือรายเดือน ผ่านแพลตฟอร์มหางานด้านการดูแล ซึ่งช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการทำงานและสร้างรายได้เสริมได้อีกทางหนึ่ง

อ่านบทความ: PN กับ NA ต่างกันยังไง? เลือกผู้ช่วยพยาบาลแบบไหนดีให้เหมาะกับผู้ป่วย

คุณสมบัติของผู้ช่วยพยาบาล PN

แม้อาชีพผู้ช่วยพยาบาลจะไม่จำเป็นต้องเรียนหลักสูตรพยาบาลวิชาชีพ 4 ปี แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าใครก็สามารถทำงานได้ทันที เพราะงานด้านสุขภาพต้องอาศัยทั้งความรู้ ทักษะ และความรับผิดชอบสูง

โดยทั่วไป ผู้ที่สนใจทำงานเป็น PN จะต้องผ่านการอบรมหรือสำเร็จหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาลจากสถาบันที่ได้รับการรับรอง ซึ่งหลักสูตรจะครอบคลุมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่การทำงานจริง

นอกจากความรู้ด้านการดูแลผู้ป่วยแล้ว นายจ้างส่วนใหญ่ยังให้ความสำคัญกับทักษะด้าน Soft Skills เช่น การสื่อสาร การควบคุมอารมณ์ ความอดทน และการทำงานเป็นทีม เพราะผู้ช่วยพยาบาลต้องทำงานร่วมกับแพทย์ พยาบาล ผู้ป่วย และญาติผู้ป่วยอยู่ตลอดเวลา

คุณสมบัติที่นายจ้างมักมองหา ได้แก่

• ผ่านการอบรมหลักสูตรผู้ช่วยพยาบาล
• มีพื้นฐานด้านการดูแลผู้ป่วย
• สุขภาพร่างกายแข็งแรง
• มีความรับผิดชอบ
• รักงานบริการ
• มีใจเมตตา
• สามารถทำงานเป็นกะได้
• มีทักษะการสื่อสารที่ดี

สำหรับผู้ที่มีประสบการณ์ดูแลผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้ป่วยหลังผ่าตัดมาก่อน มักได้รับการพิจารณาเป็นพิเศษ เพราะสามารถเริ่มงานและปรับตัวได้รวดเร็วกว่า

อาชีพผู้ช่วยพยาบาลไม่ได้วัดกันเพียงวุฒิการศึกษา แต่ยังต้องอาศัยความรับผิดชอบ ความละเอียดรอบคอบ และทักษะการดูแลผู้ป่วยอย่างแท้จริง ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่นายจ้างให้ความสำคัญไม่แพ้ความรู้ทางวิชาการ

ค้นหาผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ CareMatePro